Prokrastynacja – co ją powoduje i jak ją pokonać w 5 krokach?

Odkładanie rzeczy na później rzadko kiedy wiąże się z tym, że należy coś zrobić w późniejszym terminie. Najczęściej prokrastynacja jest związana z uciekaniem od podejmowania decyzji, niechęcią do skonfrontowania się z trudną sytuacją, lękiem przed porażką czy perfekcjonistycznymi standardami, których nie sposób spełnić. Kombinowanie, jak nie robić czegoś, co powinno zostać zrobione, zabiera czas i energię, a nic nie wnosi. Nierobienie czegoś bywa bardziej męczące niż skonfrontowanie się z danym zadaniem, by mieć je z głowy. 46% osób uważa, że prokrastynacja ma znacząco negatywny wpływ na ich poczucie szczęścia. Jak ją pokonać?

Prokrastynacja to pozornie łatwiejsze wyjście. Lubimy myśleć, że problem rozwiąże się sam. Czekamy na magiczne pojawienie się inspiracji lub motywacji. Uważamy, że teraz jeszcze nie jesteśmy gotowi, ale kiedyś na pewno będziemy. Kiedyś, czyli jutro, za tydzień, miesiąc czy rok. To czekanie na „wieczne nigdy”.

Tymczasem jest to wyraźny objaw braku kontroli nad życiem i działania na własną szkodę – sabotowania własnego sukcesu w dowolnej dziedzinie.

Czym innym jest bowiem gromadzenie informacji i zasobów, żeby w określonym czasie zrealizować zadania i osiągnąć oczekiwany rezultat, a czym innym – nieustanne odkładanie decyzji na później. Ta pierwsza czynność nazywa się planowanie. Druga to prokrastynacja, która powoduje, że tracimy efektywność i sprawczość.

Skoro wiemy, jak stresujące i pochłaniające energię bywa robienie rzeczy na ostatnią chwilę, dlaczego nie potrafimy się uwolnić od przekładania? Winne temu jest myślenie, które skutecznie blokuje nas przed działaniem.

Te 4 sposoby myślenia szczególnie sprzyjają prokrastynacji:

1. To będzie bardzo trudne

Z góry zakładamy, że zadanie, którego się podejmiemy, nie będzie ani proste, ani przyjemne. Nie dziwmy się więc, że odkładamy je na później. Jeżeli powiemy sobie, że coś będzie trudne, znajdziemy usprawiedliwienie dla opóźniania jego wykonania. Negatywizm i skupianie się na problemach zamiast na rozwiązaniach sprzyjają prokrastynacji.

2. Jestem pewien, że nie zrobię tego dobrze

Nierobienie czegoś oznacza, że unikamy porażki, której przecież nikt nie lubi. Tłumaczymy sobie, że jeśli spróbujemy i nie odniesiemy sukcesu, stracimy czas. Wolimy odkładać coś w czasie, niż skonfrontować się z lękiem przed przegraną.

3. Muszę zrobić to idealnie

Prokrastynacja to często domena perfekcjonistów. Z psychologicznego punktu widzenia jest dla nich bardziej akceptowalne, aby nigdy nie stawić czoła zadaniu, niż zmierzyć się z porażką lub niską jakością wykonanej pracy.

4. Nie mogę się skupić

Powodem prokrastynacji mogą być problemy z koncentracją, którą niektórym łatwiej utrzymywać w obliczu zbliżającego się deadline’u. W tym wypadku warto dokładnie się przyjrzeć przyczynie swojego odkładania rzeczy na później i zacząć pracę nad lepszą koncentracją.

Powyższe schematy nie wyczerpują listy powodów, dla których odkładamy rzeczy na później. Prokrastynacja to często objaw, a nie problem sam w sobie. Zastanów się, jaka jest jej przyczyna w Twoim wypadku. Wyeliminuj źródło problemu.

Przejdźmy zatem do działania – oto 5 kroków do pokonania prokrastynacji:

Krok 1

Dowiedz się

Odkryj, czym jest prokrastynacja i z czego wynika. Zastanów się, co powoduje ją u Ciebie, jakich zadań unikasz najczęściej i dlaczego. Naucz się zmieniać negatywne nawyki i budować pozytywne – to przydatna umiejętność.

Krok 2

Przejmij odpowiedzialność

Tylko Ty masz wpływ na swoje życie. Nie oczekuj, że ktoś zmieni je za Ciebie. Przestań zrzucać odpowiedzialność za swoje działania na innych lub siłę wyższą. Podejmij świadomą i samodzielną decyzję o zmianie negatywnych nawyków.

Krok 3

Planuj

Włącz planowanie do swojego życia – i nie chodzi o planowanie dnia czy tygodnia, ale planowanie Twojego życia w skali makro, wyznaczenie wizji, misji i wartości, którymi chcesz się kierować, określenie celów strategicznych i obszarów działania. Bez tego nie można mieć motywacji, ponieważ nie wiadomo, do czego należy ją podłączyć.

Krok 4

Wyznacz cel

Cel musi być sformułowany tak, by Twój mózg – to on zacznie wykonywać zadania zmierzające do jego osiągnięcia – był zdolny te zadania wykonać. Nie powtarzaj sobie: „Nie chcę przekładać rzeczy na później”. Zamiast tego postaw przed sobą jasno sformułowanie zadania: „Chcę schudnąć 5 kg w ciągu 2 miesięcy”; „Chcę odpowiadać na maile zaraz po ich otrzymaniu”, „Chcę 2 razy w tygodniu biegać przez godzinę”.

Krok 5

Przejdź do działania

Niezależnie od tego, jaki cel sobie wyznaczyłeś, musisz od czegoś zacząć. Każdy, nawet najmniejszy krok przybliży Cię do jego osiągnięcia. Chcesz schudnąć – zapisz się na siłownię. Chcesz zmienić pracę – zaktualizuj swoje CV. Chcesz czytać więcej książek – kup pierwszą z nich. W kwestii prokrastynacji wprowadź którąś z poniższych porad do swojego codziennego życia.

Kilka codziennych sposobów na pokonanie prokrastynacji:

Zacznij dzień od najtrudniejszego zadania – to właśnie te rzeczy najczęściej odkładamy w czasie. Gdy zrobisz najtrudniejsze zadanie w danym dniu jako pierwsze, pozostała część dnia będzie dla Ciebie łatwiejsza. Nie będziesz też tracił energii na myślenie o tym trudnym dla Ciebie obowiązku.

Twórz listy rzeczy do zrobienia – odhaczanie kolejnych pozycji na liście da Ci satysfakcję, która będzie motywacją do zabrania się do kolejnych zadań.

Określaj konkretny czas, który poświęcisz na poszczególne zadania – naukowcy to potwierdzili: studenci, którzy dali sobie ściśle określony czas na wykonanie konkretnych zadań, byli dużo efektywniejsi od tych, którzy nie nałożyli na siebie ograniczenia.

Podejmij publiczne zobowiązanie – powiedz głośno znajomym lub współpracownikom o swoich planach pokonania prokrastynacji. W ten sposób zwiększasz prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu, bo będziesz bardziej zmotywowany do pracy nad sobą oraz stworzysz grupę osób, która będzie mogła Ci przypominać o wykonywaniu obowiązków na czas.

Skoncentruj się – odetnij się od dystraktorów: telefonu, tabletu, Facebooka oraz innych mediów społecznościowych. W otoczeniu tak wielu możliwości łatwo ulegamy pokusie odwlekania. Czasem po prostu potrzebujesz się odłączyć, więc zrób to.

Zwlekanie może prowadzić do zwiększonego stresu, problemów zdrowotnych i gorszych wyników w pracy. Prokrastynatorzy mają tendencję do problemów ze snemodczuwania żalu w związku ze swoim brakiem działania. Co więcej, prokrastynacja może również obniżać poczucie własnej wartości przez odczuwanie winy, wstydu lub krytyczne myśli w stosunku do samego siebie, które wynikają z odkładania zadań. Nie odkładaj na później walki z prokrastynacją. Nie warto!

Brak opinii

Bezpłatne Szkolenie Online

z dr. Mateuszem Grzesiakiem

niedziela

22 kwietnia

godz.

20:00

x