Ucz się przez doświadczenie dzięki cyklowi Kolba

Student sitting on the floor with a laptop and doing homework, view from above

Mózg dziecka lepiej przyswaja wiedzę niż mózg osoby dorosłej. Neurologiczne badania nad tym organem dowiodły, że efektywność przyswajania nowych informacji przez kilkulatka jest większa niż u kilkunastoletniego dziecka. Dzieje się tak, ponieważ zbyt duża ilość wiedzy już przyjętej stanowi powód nadmiernego analizowania wiedzy uznawanej za pewnik, co utrudnia jej zapamiętanie.

Powyższa prawidłowość nie dowodzi, że naukę powinno się zakończyć w wieku dziecięcym. Psychologia rozwojowa potwierdza, że pomimo postępującego procesu biologicznego starzenia się osoby dorosłe dysponują potencjałem rozwoju i uczenia się przez całe życie. Dorośli muszą jedynie wspierać proces nauki sprawdzonymi i przebadanymi technikami. Jedną z nich jest cykl Kolba.

Amerykański naukowiec David A. Kolb stworzył przydatny model nauczania, polegający na rozróżnieniu czterech etapów/stylów uczenia się:

infografika

Zgodnie z założeniami Kolba osoba dorosła w celu osiągnięcia efektywnych wyników nauki powinna przejść przez każdy z etapów cyklu. Co ważne, nie ma znaczenia, który etap wybierzesz jako pierwszy. Cykl Kolba obrazuje również cztery różne style uczenia się. Każdy ma swoje mocne i słabe strony i dopiero ich synergia prowadzi do zwielokrotnienia efektów. W zależności od preferencji studenci wolą doświadczać (przeżywać na własnej skórze), obserwować (oglądać przykłady jako pasywni widzowie), pobierać teorię (poznawać definicje i procedury) lub ćwiczyć (wprowadzać wiedzę w życie). Cykl Kolba ma strukturę kołową, co znaczy, że każdorazowo możesz zacząć w jakimkolwiek punkcie i iść dalej w dowolnym kierunku.

Doświadczenie

Uczenie się poprzez doświadczanie przynosi wielką korzyść ucieleśniania informacji. Przeżywszy coś, jesteś przekonany o istnieniu tego czegoś. Teoria nie jest jedynie poznawaną informacją, lecz staje się także czymś Twoim, instalującym się kinestetycznie w ciele, doświadczeniem pamiętanym emocjami i fizjologią, stanowiącym o tym, kim jesteś. Nie wytłumaczysz dziewicy, na czym polega seks – musi ona to przeżyć. Doświadczanie i „poznawanie na własnej skórze” stanowi o sukcesie przyswojenia informacji, bo gdy ktoś coś przeżył, wtedy staje się to dla niego prawdziwe.

Refleksja

Refleksja jest procesem poznawania świata bez brania w nim udziału i stanowi fantastyczny sposób bezpiecznego uczenia się poprzez modelowanie. Daje możliwości świadomego wyboru jedynie tego, co chcesz wziąć z modelu wzorcowego. Nie podziwiaj osoby, która imponuje Ci swoją postawą lub umiejętnościami w danej dziedzinie życia. Zmodeluj jej sukces i przez własny pryzmat wprowadź go do swojej strategii.

Więcej na temat modelowania geniuszu znajdziesz na Facebooku.

Wiedza

Cytując Arystotelesa, praw­dzi­wa wie­dza to zna­jomość przyczyn. Etap oparty na wiedzy to odpowiedź na pytania: „Co?” oraz „Dlaczego?”. Musisz poznać teorię, która leży u podstaw wyjaśnienia zaobserwowanego zjawiska. Osoby dorosłe uczą się nowych umiejętności w odniesieniu do posiadanej już wiedzy. Tym samym im więcej już wiesz, tym łatwiej będzie Ci się uczyć nowych rzeczy.

Zastosowanie

Gdyby zapytać przeciętnego człowieka, czy wie, jak należy schudnąć, zapewne odpowiedziałby prawidłowo: odpowiednio się odżywiać i uprawiać sport. Analizując bieżące statystyki otyłości i nadwagi w Polsce, dowiadujemy się natomiast, że aż 49,55% Polaków jest otyłych lub zmaga się z nadwagą. Znacznie więcej ludzi ma więc odpowiednią wiedzę na temat odżywiania, niż cokolwiek z tą wiedzą robi. Nie umieją oni – z różnych powodów (motywacyjnych, organizacyjnych, emocjonalnych) – przełożyć tych informacji na praktykę. Zastosowanie w cyklu Kolba to etap odpowiadający na pytanie: „Jak?”. Aby efektywnie się czegoś nauczyć, musisz zmienić wiedzę w praktykę. Dlatego wykonuj ćwiczenia związane z wiedzą, którą przyswajasz. Sprawdzaj, czy jesteś w stanie zastosować ją w konkretnych sytuacjach i problemach.

Cykl Kolba to użyteczne narzędzie do samodzielnej nauki, a przede wszystkim – do uczenia innych. Jest często wykorzystywany przez nauczycieli i prelegentów. Dlatego twórz prezentacje, podczas których pojawia się interakcja z grupą, podawane przykłady dotyczą życia i realiów bliskich doświadczeniom odbiorców, a teoria jest użyteczna w praktyce.

1 Opinia